Box 3 uitgelegd: belasting op sparen en beleggen
Wie spaart en belegt in Nederland, krijgt te maken met box 3. Het systeem is de afgelopen jaren flink in beweging geweest en verandert nog steeds. Hier lees je hoe het in grote lijnen werkt.
Wat valt in box 3?
In box 3 valt je vermogen dat niet in een andere box zit, zoals:
- spaargeld;
- beleggingen (aandelen, fondsen, obligaties, crypto);
- een tweede woning of verhuurde woning;
- uitgeleend geld;
- min schulden, zoals een studieschuld of consumptief krediet (onder voorwaarden).
Je eigen woning valt in box 1, lijfrentes en pensioen ook niet in box 3, en een aanmerkelijk belang in een bv valt in box 2.
Hoe wordt de belasting berekend?
In het huidige overbruggingssysteem gaat de Belastingdienst uit van een forfaitair (veronderstelt) rendement per vermogenscategorie:
- Banktegoeden: een laag verondersteld rendement, gebaseerd op de werkelijke spaarrente.
- Overige bezittingen (zoals beleggingen): een hoger verondersteld rendement.
- Schulden: een veronderstelde rente die je mag aftrekken.
Over het totaal van het veronderstelde rendement, voor zover het vermogen boven het heffingsvrije vermogen uitkomt, betaal je belasting. Het tarief in 2026 is 36%.
De precieze percentages en het heffingsvrije vermogen worden jaarlijks vastgesteld. Kijk voor de actuele cijfers op de site van de Belastingdienst.
Tegenbewijsregeling
Is je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire rendement? Dan kun je onder voorwaarden aantonen dat je werkelijke rendement lager was en op basis daarvan belasting betalen. Dit is het gevolg van uitspraken van de Hoge Raad.
Wat verandert er?
De overheid werkt aan een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement, waarbij je belasting betaalt over je echte inkomsten en waardeveranderingen. De invoering is meerdere keren uitgesteld en is beoogd vanaf 2028. Houd het nieuws in de gaten, want dit heeft grote gevolgen voor beleggers.
Box 3 en je FIRE-plan
Box 3-belasting is een jaarlijkse kostenpost op je vermogen. Neem die mee in:
- je FI-getal: tel de verwachte belasting op bij je jaarlijkse uitgaven. Zie je FI-getal berekenen;
- je opnamepercentage: belasting komt bovenop je uitgaven. Zie de 4%-regel.
Slim omgaan met box 3
- Benut het heffingsvrije vermogen van je partner. Met fiscaal partnerschap kun je vermogen vrij verdelen.
- Kijk naar lijfrente voor een deel van je pensioenopbouw. Zie jaarruimte en lijfrente.
- Overweeg een bv bij een groot vermogen, maar pas op voor de complexiteit. Zie beleggen via een bv.
- Peildatum: je vermogen op 1 januari is bepalend.
Conclusie
Box 3 is ingewikkeld en in beweging, maar je kunt er niet omheen. Zorg dat je de basis begrijpt, neem de belasting mee in je plannen en volg de wetgeving. Bij twijfel loont het om een belastingadviseur te raadplegen.
Dit artikel is geen fiscaal advies. Regels en bedragen veranderen; raadpleeg de Belastingdienst voor actuele informatie.